Religijne wychowanie dzieci

22 września 2009 | Dodaj komentarz »

Przywilej i obowiązek

1. „Zobowiązaliście się”DSC04935

Podczas jednego z pobytów w Polsce, przebywając w Zakopanym, Jana Pawła II skierował do rodziców następujące słowa: „Przynosząc kiedyś Wasze dziecko do chrztu, zobowiązaliście się do wychowania ich w wierze kościoła i w miłości do Boga”[1]. Aby ukazać bardzo ważne treści celowo odwracam kolejność, korzystając z wyrażenia, które odwołuje się do już zrealizowanego sakramentu. Bazując na przypomnieniu konkretnych zobowiązań będę chciał wskazać na wielki przywilej, płynący ze współprace ze Stwórcą.
Podczas zawierania sakramentu małżeństwa szafarz kieruje do nowożeńców następujące pytanie: „Czy chcecie z miłością przyjąć i po katolicku wychować potomstwo, którym was Bóg obdarzy?”. Z samego faktu przyjęcia potomstwa płyną dla rodziców niewyobrażalne łaski. Jest to bardzo konkretne źródło Bożego błogosławieństwa. Krótkie uzasadnienie tych prawd zawarte jest we wprowadzeniu. Bardzo podobną treść zawiera pytanie skierowane w czasie obrzędu sakramentu chrztu: „Drodzy rodzice, prosząc o chrzest dla waszego dziecka, przyjmujecie na siebie obowiązek wychowania go w wierze, aby zachowując Boże przykazania, miłowało Boga i bliźniego, jak nauczył Jezus Chrystus. Czy jesteście świadomi tego obowiązku?”. W obu wypowiadanych formułach czytelnie przejawia się bardzo konkretne zobowiązanie. Rodzice wierzący, przyjmując potomstwo, przyjmują na siebie obowiązek przekazania mu chrześcijańskiego systemu wartości. Za chwilę zajmiemy się korzyściami płynącymi z takiej „umowy”, ale najpierw o samym zobowiązaniu. W życiu codziennym wielokrotnie przyjmujemy na siebie jakiś zakres obowiązków. Jest tak w ruchu drogowym, w pracy, w różnych miejscach, gdzie obowiązują regulaminy, zbiory praw i obowiązków. Być może niejednokrotnie dane nam było odczuć konsekwencje lekceważenia tych zasad. Niewątpliwie jednym z najboleśniej odczuwanych, jest skutek zaniedbywania obowiązków w pracy, kiedy pracownik odbiera wypowiedzenie. Podobnie jest z lekceważeniem przepisów ruchu drogowego. Płacenie mandatów nie należy do przyjemności. Jednak w przypadku zobowiązania, nad którym się zastanawiamy, nie tyle chodzi o rodzaj i wysokość wymierzonej kary, ale o osobę wobec której potwierdzamy gotowość przyjęcia obowiązków. Może to dziwnie zabrzmi, ale lekceważenie przepisów, regulaminów i ziemskich zobowiązań to drobnostka, wobec tego, co wypływa z zaniedbywania dwóch wspomnianych wcześniej umów. Niezależnie od treści zobowiązujemy się wobec Boga, Pana Wszechrzeczy, Stwórcy i Zbawiciela! To nie są żarty. Nawet, jeżeli my okażemy się mało poważni i nieodpowiedzialny, to On zawsze wszystko traktuje poważnie. Nie chodzi o straszenie, lecz o głębsze uświadomienie sobie nieuchronności poniesienia konsekwencji, płynących z lekceważenia Tego, wobec którego się zobowiązujemy [2].
Jako rodzic i wychowawca bardzo wyraźnie dostrzegam jeszcze jeden aspekt rozpatrywanego zobowiązania. Tym razem jest on związany z treścią przymierza: „…przyjmujecie na siebie obowiązek wychowania go w wierze, aby zachowując Boże przykazania, miłowało Boga i bliźniego, jak nauczył Jezus Chrystus”. Wychowanie w wierze, wpojenie postawy ewangelicznej, myśląc mocno po ludzku, bardzo opłaci się rodzicom. Jest to przecież przekazywania bardzo jasnych i pozytywnych zasad, dzięki którym współistnienie we wszelkich wspólnotach staje się pokojowe, budujące, przyjemne i bezpieczne. Jeśli dzieci i młodzi ludzie nie nasiąkną tymi prawdami, bardzo szybko w ich miejsce „wcisną się” zasady, powodujące degradacje moralną, zburzenie pokoju, wzrost zagrożeń, wyniszczanie. Jak doskonale się orientujemy, pierwszymi, których dotkną konsekwencje tych zaniedbań są rodzice. Nie rzadko słyszy się (lub wypowiada) słowa: „dziecko/synu/córko, jak mogłeś/mogłaś nam to zrobić?”. Opłaci się dotrzymywać tego zobowiązania, starać się wypełniać jego treść i na każdym etapie swojego życia cieszyć się postawą wdzięczności swoich dzieci. A w przyszłości mieć w nich potrzebne oparcie.
Kolejnym wielkim przywilejem, jaki płynie z tego zobowiązania jest nieustanna pomoc ze strony Boga w jego wypełnianiu. Bóg proponuje zasady, przestrzega, że ich lekceważenie uderzy przede wszystkim w samych rodziców, ale deklaruje stałe wspieranie zarówno rodziców jak i dzieci. Jest to istotą przymierza, jakie Stwórca zawarł ze swoim ludem. Oczekuje realizacji zasad i deklaruje nieograniczoną pomoc oraz zapewnia stałą opiekę. Taka zależność tego zobowiązania jest jednym wielkim pożytkiem dla człowieka. Najpierw dlatego, że Boże zasady same w sobie przyczyniają się do budowania ładu, pokoju, do rozwijania i realizacji dobra i miłości. A następnie ze względu na fakt pewnego źródła pomocy w ich wdrażaniu i realizacji. Są to wszystkie środki nadprzyrodzone, proponowane przez Kościół, będące w jego dyspozycji, dzięki którym jako osoby wierzące nie doświadczamy nigdy sytuacji bez wyjścia. Z Bogiem nie ma problemów bez rozwiązania.
Warto pamiętać, że Stwórcy owo zobowiązanie do niczego nie jest potrzebne. Lekceważenie go przez rodziców, może tylko dlatego nie jest Bogu obojętne, że nierozważne postępowanie stworzeń zawsze sprawia Mu przykrość.
Jeżeli rodzice przyjęli na siebie obowiązek przyjęcia potomstwa i wychowania go w wierze, nie powinni zapominać, że o pomoc w realizacji muszą stale prosić. Bóg deklaruje pomoc, ale nie naruszy wolności człowieka. Dlatego potrzebna jest nieustanna współpraca z Niebieskim Doradcą, głównie przez modlitwę, regularne praktyki i życie sakramentalne.

2. „Nie dajcie się zwieść”

W dalszej części cytowanej papieskiej wypowiedzi zamieszczone są słowa: „Nie dajcie się zwieść pokusie zapewnienia potomstwu jak najlepszych warunków materialnych za cenę waszego czasu i uwagi, które są mu potrzebne do wzrastania «w mądrości, w latach i w łasce u Boga i u ludzi» (Łk 2,52)”.

Jako ojciec trójki dzieci nie lekceważę obowiązku zapewnienia im podstaw bytu materialnego. Podwijam rękawy i biorę się do pracy. Ich utrzymanie, ubranie, nakarmienie i wykształcenie to mój podstawowy obowiązek. Jednak zbyt często wielu rodziców błędnie myśli, że dzieci przede wszystkim potrzebują dobrych, markowych ciuchów i nowoczesnego sprzętu elektronicznego. Nierzadko całkowite zaangażowanie się w pracę zawodową i wielomiesięczne pobyty za granicą usprawiedliwiane są stwierdzeniem: „przecież robię to dla moich dzieci”. Niestety, gdyby zapytać dziecko, niezależnie od wieku, czy bardziej chcą nowych rzeczy, czy obecności rodzica, w zdecydowanej większości wybierze to drugie. Oczywiście są sytuacje, kiedy właśnie wyjazd z domu jest jedynym źródłem dochodu, ale trzeba taki stan traktować jako tymczasowy, będąc też znacznie mocniej wyczulonym na potrzebę bliskości, którą dziecko ma w sobie niezależnie od wieku.

Ojciec Święty wyraźnie zwraca uwagę na pokusę zapewnienia dzieciom jak najlepszych warunków materialnych. Rodzice bardzo często wiele dodatkowych zajęć zarobkowych podejmuję z przekonaniem, że chcą aby ich dzieci miały lepsze warunki życia, niż mieli oni sami. Wówczas bardzo łatwo wpaść w ślepy zaułek rozbudzania potrzeb, ciągłego niezaspokojenia, wzrostu oczekiwań. Warto w jakimś momencie trochę przyhamować i tak zwyczajnie policzyć, ile czasu w ciągu dnia poświęca się bezpośrednio dziecku. Nie można się oszukiwać i myśleć, że jeżeli ma ono wszystko, co potrzebuje z rzeczy materialnych, to jest się dobrym rodzicem. Dziecko potrzebuje bardzo konkretnego czasu. Pragnie, aby usiąść z nim na podłogę i pobawić się klockami, pograć w grę planszową, poczytać bajkę, pójść na spacer. Jest to jego niezbędny pokarm na każdym etapie życia. Jeżeli zacznie tego brakować, wcześniej lub później pojawia się konsekwencje. Brak czasu, uwagi i zainteresowania ze strony rodziców bardzo szybko wywołuje szukanie „pokarmu zastępczego”. Najpierw będzie to telewizja, komputer, później koledzy i koleżanki, którym się ufa bardziej niż rodzicom. W końcu długie wyjścia z domu, spędzanie czasu „gdzieś”, „z kimś”. Wielokrotnie dostrzega się brak tematów do rozmów, wzrastający dystans, chłód uczuciowy. Relacje ograniczają się tylko do wydawania poleceń i płacenia za różnorakie potrzeby.
Wzrastanie w mądrości i łasce, a więc pełne kształcenie osobowości dziecka, wymaga bardzo konkretnego zaangażowania. Zapewnienie podstaw bytu materialnego to tylko mała część obowiązków rodzicielskich.

3. „Otoczcie je ciepłem waszej rodzicielskiej miłości”

W kolejnej części cytowanej wypowiedzi czytamy: „Jeśli chcecie obronić wasze dzieci przed demoralizacją i duchową pustką, które proponuje świat przez różne środowiska, a nawet szkolne programy, otoczcie je ciepłem waszej rodzicielskiej miłości i dajcie im przykład chrześcijańskiego życia”.
Jako rodzice bardzo często przekonujemy się, że w codziennym życiu naszym dzieciom nie brakuje zewnętrznych zagrożeń. Niezależnie od tego, co my zaniedbujemy, jest jeszcze wiele zewnętrznych czynników, które mogą znacznie osłabić i zniekształcić osobowość dziecka. W przedstawionej wypowiedzi odnajdujemy bardzo prostą receptę na przekazywanie dziecku stałej dawki „środka uodparniającego” i sposób chronienia.

A. Rodzicielska miłość.
Czas i uwaga to bardzo konkretny sposób otaczania ciepłem rodzicielskiej miłości. Ale konieczne jest jeszcze zapewnianie dziecka o tym, że jest kochane i najważniejsze. Nie może zabraknąć słów o miłości. One bardzo tego potrzebują w każdym okresie swojego życia. Potrzebują także przytulenia, odczucia fizycznej bliskości. Nie może także zabraknąć pochwał, dostrzeżenia wykonanej pracy plastycznej, uradowania się wywiązaniem się z obowiązków domowych. Dziecko bardzo chce czuć, że jest ktoś, komu na nim zależy, że jest komuś potrzebne, że rodzice uczestniczą w jego doświadczeniach. Na ten temat jest bardzo dużo literatury[3]. Zatrzymam się tylko na aspekcie miłości. Jest ona najważniejszą potrzebą każdego człowieka, ale dziecka szczególnie. Chce być ono kochane przez rodziców i chce mieć kogo kochać. Jest ona jego podstawową potrzebą. Ale miłość, jakiej dziecko potrzebuje jako gleby do najlepszego wzrostu, to nie uczucie, którym „oblewa” go rodzic. Owszem, tej także. Dlatego trzeba mu często powtarzać: „mama/ tato ciebie kocha”. Ono chce być kochane, chce o tym wiedzieć i to czuć, chce to słyszeć. Jednak najważniejszym źródłem miłości, właśnie tej, której dziecko najbardziej potrzebuje, jest miłość, jaką rodzice obdarzają się wzajemnie. Dziecko nade wszystko pragnie, aby tatuś kochał mamę, a mama tatusia! Jako ojciec, to, co najcenniejszego mogę dać moim dzieciom, to kochać ich matkę. Dlatego wielokrotnie powtarzam słowa: „najlepszą inwestycją dla dzieci jest inwestycja w swoje małżeństwo”.
Miłość rodziców względem siebie jest najcenniejszym źródłem wszelkich pozytywnych uczuć dla dziecka. Jest to najskuteczniejszy „zbiornik”, z którego chce ono nieustannie czerpać, aby ładować swój „akumulator” emocjonalny i uczuciowy. Można zaryzykować twierdzenie, że jeżeli rodzice cały wysiłek włożą w rozwijanie i pielęgnowanie miłości małżeńskiej, wówczas nie muszą już tego wysiłku za wiele wkładać w formowanie osobowości dziecka. Może jest to zbyt ryzykowne podejście do spraw wychowania, ale jako mąż, rodzic i wychowawca coraz mocniej przekonuję się o jego prawdziwości. Uobecnianie miłości małżeńskiej, która jest konieczna do prawidłowego i pełnego rozwoju dziecka, wymaga konkretnego wysiłku. Jest to ze strony rodziców szereg konkretnych zachowań. Sam sposób zwracania się do siebie, szacunek, postawa służby, uznanie przez małżonków, że są dla siebie najważniejszymi osobami. To także widziane przez dzieci miłe gesty, przytulenia się, wypowiadane komplementy, zapewnienia o miłości. Takie zachowania i słowa tworzą w domu „aurę”, w której dziecko najlepiej się czuje, w której chce przebywać. Tworzą najbardziej optymalny klimat rozwoju. Dom taki przyciąga i nie wywołuje odczucia chęci ucieczki.

Nic nie zastąpi miłości rodziców względem siebie. Trzeba mieć pełną świadomość, że jeżeli wychowuje się dziecko w pojedynkę, wówczas nie otrzyma ono nigdy tego jednego konkretnego rodzaju miłości. Można „stawać na głowi”, obsypywać dziecko prezentami, bez przerwy mówić mu, że się je kocha. Nigdy to nie zaspokoi mu podstawowej potrzeby miłości, jaką jest uczucie rodziców względem siebie. Miłość jednego rodzica, jest tylko częścią miłości, koniecznej dla dziecka, ale nie tą najważniejszą. Jeżeli dziecko jest w „aurze” miłości, którą mają wobec siebie rodzice, otrzymuje wówczas wszystko, czego potrzebuje. Nie jest mu już wówczas konieczna miłość pojedynczego rodzica. Ale jeżeli jest wychowywane tylko przez mamę lub tatę, to jego miłość, nawet jeżeli będzie w najwyższym stopniu, nie dostarczy dziecku tego, co jest mu niezbędne. Muszą być tego w pełni świadomi rodzice samotnie wychowujące dziecko. Dlatego rozwód, odejście współmałżonków od siebie jest tak wielką tragedią dla dziecka, jest to „mała śmierć” dla niego. Nie z powodu utraty jednego z rodziców (często może się spotykać z jednym i drugim i jest przez nich zapewniane o miłości, obdarowywane kosztownymi prezentami), ale ze względu na utratę miłości rodziców względem siebie, utratę życiodajnego klimatu, utratę niezbędnego pokarmu, którego nic nie zastąpi.

Jest to szczególnie bolesna prawda, w przypadku odejścia jednego ze współmałżonków i utworzenia związku z inna osobą. Pozostawiony współmałżonek ma przekonanie o niezawinieniu, ale i odczucie wielkiej bezradności. Zostaje też świadomość, że od tej pory dziecku brakować będzie podstawowego pokarmu i źródła zaspokojenia jego potrzeb emocjonalnych i uczuciowych. Co wówczas? Jak ukazałem wyżej, rodzice wierzący, trwający w szczególnym przymierzu z Bogiem, mają zawsze możliwość znalezienia rozwiązania, nawet najtrudniejszych problemów. W takiej sytuacji, która może trwać już do końca życia (podobnie jest ze śmiercią jednego z rodziców), tę brakującą część uczucia, zrekompensować może tylko Bóg. Wymagać to będzie nieustannej współpracy, gorliwej modlitwy za dziecko, zawierzenia dziecka Bogu i Jego Matce. Trzeba w pewny momencie tak powiedzieć Niebieskiemu Ojcu: „Widzisz Panie co się stało. Nie zależnie od przyczyn i proporcji winy, mając pełną świadomość zła, które się dokonało, oddaję Tobie moje dzieci. Tylko Ty jesteś w stanie zaspokoić w pełni potrzebę brakującej miłości. Zrób to Boże i czyń tak zawsze”. Niezbędna będzie wręcz nieustanna modlitwa za dzieci, niepoliczalna ilość odmawianych Różańców. Ale tak trzeba i nie ma innego wyjścia. Bóg bardzo chętnie wysłuchuje próśb rodziców, ale z naszej strony nie może zabraknąć konkretnego wysiłku w postaci modlitwy, ofiary, życia sakramentalnego, wierności przykazaniom.

B. Przykład chrześcijańskiego życia
Zgodnie ze słowami Papieża, obok miłości, drugim warunkiem ochrony dziecka przed zagrożeniami jest przykład rodziców. Bardzo często można spotkać się z przekonaniem, że za religijne wychowanie dziecka, za jego formację, stosunek do praktyk, nauczanie prawd wiary odpowiedzialni są księża i katecheci. Szczególnie mocno prawda ta uwidacznia się w okresie przygotowania dziecka do Uroczystości I Komunii Świętej. To my rodzice i tylko my zobowiązujemy się wobec Boga przekazać naszemu potomstwu zasady wiary. Kościół i katecheza wspiera nas w realizacji tego obowiązku, ale nie może tego zrealizować za nas. Jednak w istocie problemu nie chodzi o przerzucanie odpowiedzialności, tylko o rozumienie, że nic nie jest w stanie wpoić dziecku najważniejszych zasad skuteczniej jak przykład rodziców. Jest to najlepszy i najbardziej delikatny sposób kształcenia. Nie jest nawet potrzebne uczenie dziecka formułek i prawd. Wsiąkają one w delikatną osobowość naturalnie i niepostrzeżenie.

Uczenie modlitw najlepiej dokonuje się przez wspólne, głośne odmawianie ich w ramach modlitwy rodzinnej. Jeżeli rodzice razem z dziećmi klękają do wieczornego pacierza, w trakcie którego wypowiadają słowa znanych modlitw, urozmaicanych w zależności od czasu liturgicznego, wówczas dziecko bardzo łagodnie przyswaja je sobie. Modlitwa nawet z malutkim „szkrabem”, pozornie nie skupionym, kładącym się, baraszkującym na pościeli, jest wspaniałym i skutecznym sposobem wspólnego stawania przed Bogiem i formacji. W miarę dorastania dziecko włącza się do modlitwy, powtarzając ich treści wraz z rodzicami. W kolejnym etapie może ono już samo prowadzić wiele modlitw, czytać litanie, fragmenty Pisma Świętego. Nie zależnie od wieku dzieci, realizację modlitwy rodzinnej trzeba potraktować jako najważniejszy i podstawowy sposób formacji religijnej w rodzinie. Ale główną wartością takich działań jest przed wszystkim wspólne spotkanie z naszym Najlepszym Ojcem i codzienne zawierzanie mu swojego życia i konkretnych problemów. Jezus zapewnia, że wysłuchuje przed wszystkim takich modlitw, które zanoszone są we wspólnocie:

„ Dalej, zaprawdę, powiadam wam: Jeśli dwaj z was na ziemi zgodnie o coś prosić będą, to wszystkiego użyczy im mój Ojciec, który jest w niebie. Bo gdzie są dwaj albo trzej zebrani w imię moje, tam jestem pośród nich” ( Mt 18, 19-20).

Jest to ważna obietnica, którą małżonkowie i rodzie chrześcijańscy powinni odnieść do siebie i korzystać z niej codziennie, w każdej sytuacji, ale szczególnie w chwilach największych problemów. Być może, nie modląc się razem, zaniedbujemy możliwość skutecznej pomocy. W rodzinie nie powinno zabraknąć wspólnego wołania do Boga o znalezienie pracy, mieszkania, o jedność w małżeństwie, zdrowie i w wielu innych sprawach istotnych dla każdej rodziny.

„Bądźcie też świadomi- pisze w innym miejscu Jan Paweł II- że Pan wzywa was do nowej i głębszej współpracy. Powierza wam bowiem zadanie codziennego towarzyszenia tym dzieciom na drodze do świętości. Wy sami starajcie się być święci, abyście mogli je prowadzić do tego ostatecznego celu chrześcijańskiego życia. Nie zapominajcie, że świętość potrzebuje chrześcijaństwa wyróżniającego się przede wszystkim sztuką modlitwy”[4]. Przechodzimy tu już na wyższy poziom wymagań stojących przed rodzicami, mającymi dawać przykład chrześcijańskiego życia. Niezależnie od modlitwy realizowanej z dziećmi, dającej wspaniałe możliwości karmienia się strawą duchową całej rodzinie, będąca też ważnym elementem świadectwa, rodzice muszą stawać się święci! Punktem wyjścia do rozwijania w sobie takiej postawy jest osobisty stosunek rodzica do Boga.

W przeważającej większości ludzie żyjący na naszym globie uznają istnienie Boga. Nie jest możliwe trwanie w świadomości istnienia Boskiej Istoty nie potwierdzając tego konkretnymi zachowaniami. W znanym stwierdzeniu „wierzący nie praktykujący” zawarta jest sprzeczność. Z biologicznego punktu widzenia jest także sprzecznością pragnienie życia i rozwijania się bez dostarczania dla organizmu niezbędnych składników odżywczych. W odniesieniu do funkcji biologicznych „wierzący niepraktykujący” mogło by brzmieć: „żyjący nie jedzący”. Pojedyncza osoba, uznająca się za wierzącą, musi robić coś bardzo konkretnego, aby sobie i Bogu, którego istnienie uznaje, potwierdzać fakt wiary. Musi dostarczać sobie pokarmu duchowego, niezbędnego nie tylko do rozwoju, ale także do trwania w świadomości bycia wierzącym, uznawania Osoby, do której można się zwrócić w trudnych chwilach, szczególnie kiedy zawodzą ludzkie sposoby. Jeżeli człowiekowi zależy na rozwoju duchowym, na rozwijaniu swoich relacji z Bogiem, powinien realizować systematyczne działania, będące sposobem otwierania się na Bożą łaskę, na dostarczanie sobie pokarmu duchowego niezbędnego do życia. Coraz mocniej potwierdza się prawda, że nie tylko do życia duchowego. Obecność Boga w świadomości człowieka jest dla niego źródłem siły i nadziei niezbędnej we wszystkich dziedzinach egzystencji. Owo karmienie się pokarmem potrzebnym dla duchowego rozwoju odbywa się na różne sposoby. Ale najbardziej podstawowym jest modlitwa, czyli oddanie Bogu konkretnego odcinka czasu z ukierunkowaniem swoich myśli na Niego.

W zakresie religijnego wychowania dziecka, kiedy chcemy przekazać mu, wpoić wartości ewangeliczne, początkiem musi być modlitewne życie rodziców. Składa się na nie zarówno systematyczne czytanie Pisma Świętego, gorliwa modlitwa indywidualna i małżeńska, regularna spowiedź. Ale fundamentem tych wszystkich praktyk, które realizujemy w domu, jest systematyczny udział w Mszy św. Wielokrotnie spotykamy się z sytuacją posyłania dziecka do kościoła. Jest to wielkie nieporozumienie. W dłuższej perspektywie takie postępowanie nie przyniesie żadnego efektu. Dziecko ma chodzić do kościoła nie dlatego, że tak każą rodzice, ale z powodu naturalnej potrzeby, którą przejmuje od rodziców, poprzez wspólny z nimi udział w niedzielnej Uczcie Eucharystycznej i w czasie innych świąt.

Przykład rodziców, w rozwijaniu potrzeby dążenia do świętości, przejawiać się musi także w uznaniu Kościoła i jego nauki, życiu zgodnym z zasadami moralnymi, uznaniu autorytetu hierarchii kościelnej. Relatywizm w postawie rodziców, czyli wybieranie sobie takich zasad, które odpowiadają i odrzucanie niewygodnych, z jednoczesnym krytykowaniem duchowieństwa, jest postawą bardzo niebezpieczną i gorszącą, jest antyświadectwem. Jako osoby obdarzone wolna wolą możemy postępować zgodnie z własnymi odczuciami, ale deklarując się jako wierzący, przyjmując sakramenty i obdarowując nimi swoje dzieci, musimy stawiać sobie wysokie wymagania. Pamiętając także o zobowiązaniach wobec Boga, ale może przede wszystkim o wielkim dobrodziejstwie, jakie płynie dla rodziny ze stałej współpracy ze Stwórcą, działającym przez Kościół.

Ojcze, to wielkie i trudne zobowiązanie. Zapewne nie do końca byliśmy świadomi, tego, jakiego zadanie się podejmujemy, ale jako Twoje dzieci, nie musimy się obawiać, że coś zepsujemy. Przecież zawsze Jesteś obok nas. Bardzo Ci dziękujemy, za nasze kochane maleństwa, za ten wielki dar i owoc naszej miłości, za wielki skarb, którym nas obdarowałeś. Pomagaj tak żyć, abyśmy tego skarbu nie zmarnowali. Amen.

[1] Homilia Ojca Świętego, Zakopane, 7 czerwca 1997r.

[2] Por. L.R. Llorente, „Chrzest, radość wiary”, Kraków 2002 r., s. 71-74.

[3] Polecam szczególnie: R. Campbell, „Twoje dziecko potrzebuje ciebie”, Kraków 1990 r. , „Twój nastolatek potrzebuje ciebie”, Kraków 1991 r.

[4] Jan Paweł II, „Prowadźcie wasze dzieci do świętości”, L’Osservatore Romano, 3/2003 r., s. 26.

Opublikowano dnia wtorek, 22 Wrzesień 2009 o godz. 11:27 w kategorii Wykłady rodzinne. Możesz śledzić komentarze tego wpisu przy pomocy kanału RSS 2.0. Możesz zostawić komentarz lub wysłać sygnał trackback ze swojego bloga.

Zostaw odpowiedź

*